días estranhos

Hai apenas uns días que rematou a edición número doce do Festival de Cine de Málaga, exclusivamente dedicado ao cinema español e que leva anos convertido no gran punto de reunión da industria do estado. Dentro da súa exhaustiva programación sorprendía a presenza dunha sección titulada El otro cine español, composta por un pequeno ciclo de só catro longametraxes e dúas sesións de curtas que incluía traballos de José Luis Guerín, Pere Portabella, Albert Serra, Daniel Villamediana, Isaki Lacuesta e Gonzalo de Lucas. No texto de presentación falábase deles coma dun cinema “raro, minotario, experimental”, un “gran descoñecido” que porén é o que máis e mellor se coñece fóra das nosas fronteiras, alén dos xa ben asentados Almodovar, Amenábar ou Isabel Coixet.

Mais… ten sentido realmente falar de “outro cinema”? Cal é, entón, o cinema español prototípico, o maioritario, o que non é “o outro”? Hai en España un cinema de consumo popular masivo ben definido, que ateiga as salas de espectadores, en oposición a un cinema de intencións artísticas? [Ler artigo completo]

O filme arxentino La Antena de Esteban Sapir, esta semana na Sala Fernando Rey do Fórum Metropolitano dentro do ciclo Alén do mar. Horario: Xoves 12, 20:30. Venres 13, 20:30 e 23:00. Sábado 14, 17:30 e 20:30 (a proxección do venres ás 23:00 é gratuíta).

Admirado e odiado case a partes iguais, o mexicano Carlos Reygadas é un dos cineastas que máis tinta fixo correr no que vai de século. Japón primeiro e Batalla en el cielo despois descubríronnos a un director capaz de fabricar planos secuencia de incríbel virtuosismo e de desacougarnos cun cinema nada compracente, que pasa por riba de toda sorte de tabús e que ás veces parecía obsesionado por amolar de maneira deliberada ao espectador. A sorpresa foi aínda maior co seu terceiro filme, radicalmente distinto aos anteriores e ao mesmo tempo revelador da súa nidia voz autoral. Luz silenciosa é unha obra feita en estado de graza que parece estar fóra deste tempo e deste mundo. Ambientada nunha comunidade menonita no norte de México e falada na súa lingua, o plautdiesch, Luz silenciosa conta o dilema dun home que se debate entre a obriga de permanecer fiel á esposa e á familia e o amor que sente por outra muller. Reygadas aposta desta volta pola contención e o lirismo para producir un resultado de extrema paz e beleza; un filme sobre a redención e o ben que na súa parte final homenaxea con inesperada valentía ao Dreyer de Ordet.

Reygadas é o principal expoñente que hoxe ten a cinematografía mexicana, unha das máis activas no ámbito da fala hispana. O outro gran foco de atención en América é Arxentina, onde agromaron nos últimos dez anos unha morea de interesantes directores coma Israel Adrián Caetano, Lucrecia Martel, Pablo Trapero ou Lisandro Alonso. Un dos títulos fundacionais do que se deu en chamar “novo cinema arxentino” é Picado fino, rodado en 1996 por Esteban Sapir. O bonaerense seguiu traballando na industria como director de fotografía, mais botou once anos sen desenvolver ningún proxecto propio até que en 2007 escribiu e dirixiu a marabillosa La Antena, que adopta a estética expresionista do cinema mudo dos anos vinte para tecer unha orixinal fábula sobre o poder e a comunicación.

Luz silenciosa e La Antena son dúas das fitas que poderemos ver na Sala Fernando Rey do Fórum Metropolitano no mes de febreiro no ciclo Alén do mar, que se completa coa cubana El cuerno de la abundancia de Juan Carlos Tabío (co-director de Fresa y chocolate), e coa uruguaia El baño del Papa de César Charlone e Enrique Fernández, premiada nos festivais de Huelva e Donostia.

Sala Fernando Rey: Febreiro de 2009
5, 6 e 7: Luz silenciosa, de Carlos Reygadas
12, 13 e 14: La antena, de Esteban Sapir
19, 20 e 21: El cuerno de la abundancia, de Juan Carlos Tabío
26, 27 e 28: El baño del Papa, de César Charlone, Enrique Fernández.

"O vindeiro mércores 28 de xaneiro ás 20:30 no Fórum Metropolitano da Coruña celébrase o concerto de presentación do disco A Coruña Son 2008, que nace como resultado do obradoiro que baixo a dirección do cantante e compositor Santiago Auserón se desenvolveu na nosa cidade o pasado mes de marzo. A maior parte dos artistas que participaron naquela experiencia actuarán no Fórum nun concerto no que o público que asista recibirá ademais como agasallo a edición en formato digipack do disco. O prezo das entradas será de 3 €. As bandas que confirmaron a súa presenza no concerto son as seguintes..." [segue aquí]

Aquí quedan as ligazóns aos textos que presentan os dous ciclos de cinema de xaneiro no Fórum Metropolitano: Estreas en V.O., na Sala Marilyn Monroe, e A política no cinema, na Sala Fernando Rey.

O mes de abril é o mes do libro, e o Fórum Metropolitano dedica un ciclo na Sala Fernando Rey ás adaptacións literarias. Para comezar, o filme español máis difundido polo mundo e louvado dos últimos anos, Honor de cavalleria, dirixido polo cineasta de Banyoles Albert Serra. A entrevista que acompaña estas liñas dá un exemplo das súas ideas e a maneira de expresalas, que dificilmente poden deixarnos indiferentes. Coñecín a Albert hai cousa de ano e medio no CGAI; presentou a súa película con tanta contundencia que non houbo ninguén que se movera da sala, aínda que a súa aparente condición de enfant terrible aconsellase gardar as distancias. Poucos meses despois falei con el dúas ou tres veces por teléfono, coa idea de que aparecera no Extrarradio dentro do típico resumo do mellor do ano. Ao final non foi posíbel que entrase no programa na mañá prevista, certamente complicada, mais o que quería contarlles é que falando con el todas as miñas reservas iniciais desapareceron: pareceume un home amabilísimo e encantador, coa cabeza moi ben armada e con ideas claras sobre o que está disposto a facer e o que non. Un home que traballa con absoluta liberdade, que toma o tempo preciso para facer os filmes coma el quere. O seu novo traballo, El cant dels ocells, formará parte da programación dalgún gran festival, o de Cannes se para maio está acabado e se non, o de Venecia. Eu teño moitísima curiosidade por saber que dará de si a súa reconstrución da viaxe dos Reis Magos.